ಪಿಂಚಣಿಯ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ ಏಕೆ? ಅಮೆರಿಕ-ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಪಿಂಚಣಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?

ಭಾರತದ ನಿವೃತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇಪಿಎಫ್ (EPF), ಇಪಿಎಸ್ (EPS) ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎನ್‌ಪಿಎಸ್ (NPS), ಸೂಪರ್‌ಆನ್ಯುಯೇಷನ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಳ (Annuities) ವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳೆಲ್ಲದರ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು ಮಾತ್ರ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ನಿವೃತ್ತಿ ಆದಾಯದ ತೆರಿಗೆ ವಿಚಾರವು ಇನ್ನೂ ಏಕೆ ಜಟಿಲವಾಗಿದೆ? ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏಕರೂಪದ ಪಿಂಚಣಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಏಕೆ ಬೇಕು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ತೆರಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಿವೃತ್ತ ನೌಕರರಿಗೆ ಏನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

ಉದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬರು ಇಪಿಎಫ್, ಎನ್‌ಪಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ 30 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿವೃತ್ತಿ ನಿಧಿಯನ್ನು (Corpus) ರೂಪಿಸಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ, ಆ ಹಣವು ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಮೂಲದ್ದೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ನಿವೃತ್ತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಗಳು (Withdrawals) ಉದ್ಯೋಗಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ವಿನಾಯಿತಿಗೆ ಅರ್ಹವಾಗುತ್ತವೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಪಿಂಚಣಿ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದು ಭಾರತದ ನಿವೃತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ನಿವೃತ್ತಿ ಆದಾಯದ ತೆರಿಗೆಯ ಸ್ವರೂಪವು ಉದ್ಯೋಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿರಬೇಕೇ?

ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಚಣಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲದೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕವೇ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಪಿಎಫ್, ಇಪಿಎಸ್, ಎನ್‌ಪಿಎಸ್, ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಸೂಪರ್‌ಆನ್ಯುಯೇಷನ್ ಮತ್ತು ಆ annuities ಎಲ್ಲವೂ ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ನಿವೃತ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. 2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಕೂಡ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿಗಳನ್ನು (Recognised Provident Funds) ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ತೆರಿಗೆ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಗೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯೊಂದಿಗೆ ಯೋಜಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಭಾರತವು ನಿವೃತ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಸರಳ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದೇ?

ಭಾರತದ ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ
ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿವೃತ್ತಿ ಉಳಿತಾಯ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

ಇಪಿಎಫ್ (EPF): ವೇತನದಾರರಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ನಿವೃತ್ತಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಉದ್ಯೋಗಿ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಬ್ಬರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಉದ್ಯೋಗಿಯು ಕೊಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಯ ಮೂಲಕ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ನಿಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಇಪಿಎಸ್ (EPS): ಇದು ಅರ್ಹ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ನಿಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಇಪಿಎಫ್‌ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇಪಿಎಸ್ ಪಿಂಚಣಿ ಅರ್ಹ ವೇತನ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಿಂಚಣಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಎನ್‌ಪಿಎಸ್ (NPS): ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಧಾರಿತ ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ ನಿಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ನಿಧಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಮೊತ್ತದಿಂದ ಪಿಂಚಣಿ (Annuity) ಖರೀದಿಸಬಹುದು.

ಸೂಪರ್‌ಆನ್ಯುಯೇಷನ್ ಮತ್ತು ಆ annuities: ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಸೂಪರ್‌ಆನ್ಯುಯೇಷನ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಿವೃತ್ತಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಮಿತ ಆದಾಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಆ annuities ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು.

ಸಮಸ್ಯೆ ಏನೆಂದರೆ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ನಿವೃತ್ತಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವಾಗ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಸಿಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವಾಗ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಇದು ನಿವೃತ್ತಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಹಣದ ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ನಿವೃತ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ವಿಧಾನ ಹೀಗಿದೆ:
೧. ಇಪಿಎಫ್ (EPF): ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನಿವೃತ್ತಿ ಉಳಿತಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತ
ಇಪಿಎಫ್‌ಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ತೆರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೊಡುಗೆ, ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಯು ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು.

ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಿಯ ಕೊಡುಗೆಯು ಸೆಕ್ಷನ್ 80ಸಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತಕ್ಕೆ (Deduction) ಅರ್ಹವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ). ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಕೊಡುಗೆಗೂ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ, ಆದರೆ ಆ ಮೊತ್ತವು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 7.5 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಮೀರಿದರೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಉದ್ಯೋಗಿಯ ಕೊಡುಗೆಯ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿಯು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 2.5 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಮೀರಿದರೆ (ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಕೊಡುಗೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ 5 ಲಕ್ಷ ರೂ.) ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.

ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಸೇವೆಯ ನಂತರದ ಇಪಿಎಫ್ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಹಣ ಪಡೆದರೆ ತೆರಿಗೆ ಬೀಳಬಹುದು.

೨. ಇಪಿಎಸ್ (EPS): ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ಅನ್ವಯ
ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಸಿಗುವ ನಿಯಮಿತ ಪಿಂಚಣಿಯು ‘ವೇತನ’ (Salaries) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಪಿಂಚಣಿದಾರರು ಇದಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಡಿತವನ್ನು (Standard Deduction) ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವೇತನ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿಗೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಡಿಡಕ್ಷನ್ 75,000 ರೂ. ಇದ್ದರೆ, ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು 50,000 ರೂ. ಆಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ತೆರಿಗೆಯ ಹೊರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತಗ್ಗಬಹುದು ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಿಂಚಣಿ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

೩. ಎನ್‌ಪಿಎಸ್ (NPS): ಕೊಡುಗೆಯ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಲಾಭ, ಆದರೆ ಪಿಂಚಣಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯಾಗುತ್ತದೆ
ಎನ್‌ಪಿಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸೆಕ್ಷನ್ 80ಸಿಸಿಡಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೇ. 60ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏಕಪಾವತಿಯಾಗಿ (Lump sum) ಹಿಂಪಡೆಯಬಹುದು. ಉಳಿದ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 40ರಷ್ಟು ಮೊತ್ತದಿಂದ ಆ annuities (ಪಿಂಚಣಿ) ಖರೀದಿಸಬೇಕು. ಪಿಂಚಣಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ನಿಯಮಿತ ಆದಾಯವು ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.

೪. ಸೂಪರ್‌ಆನ್ಯುಯೇಷನ್ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯೂಟೆಡ್ ಪಿಂಚಣಿ
ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಪಿಂಚಣಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನಿಯಮಗಳು ಬೇರೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ನೌಕರರಿಗೆ ಕಮ್ಯೂಟೆಡ್ ಪಿಂಚಣಿಯ (Commuted pension) ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯು ಗ್ರಾಚ್ಯೂಟಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬ ಪಿಂಚಣಿಗೆ (Family pension) ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ರೂ. 25,000 ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು (ಯವುದು ಕಡಿಮೆಯೋ ಅದು) ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಏನೆಲ್ಲಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ?
ಹೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಡಿಡಕ್ಷನ್: ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಚಣಿದಾರರಿಗೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಡಿಡಕ್ಷನ್ ಅನ್ನು ರೂ. 50,000 ದಿಂದ ರೂ. 75,000ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಏಕೀಕೃತ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ (UPS): 2025ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಯುಪಿಎಸ್‌ಗೆ (UPS) ಎನ್‌ಪಿಎಸ್ ತೆರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದವರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಬಜೆಟ್ 2026-27 ರ ಬದಲಾವಣೆಗಳು: ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಇಪಿಎಫ್ ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏಕರೂಪದ ನಿವೃತ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ಚೌಕಟ್ಟು ಏಕೆ ಬೇಕು?
ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ನಿಯಮಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ನಿವೃತ್ತಿ ಯೋಜನೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಏಕರೂಪದ ಚೌಕಟ್ಟು ಬಂದರೆ:

ನಿವೃತ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿವಿಧ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅನಗತ್ಯ ತಾರತಮ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ನಿವೃತ್ತಿ ಆದಾಯದ ಯೋಜನೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಈಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಸರ್ಕಾರವು ಹೊಸ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ತರುವವರೆಗೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ಪ್ರತಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ತೆರಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಇಪಿಎಫ್ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ, ಎನ್‌ಪಿಎಸ್ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಪರ್‌ಆನ್ಯುಯೇಷನ್ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

ನಿವೃತ್ತಿ ನಿಧಿಯಾಗಿ ಕೇವಲ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ಇದೆ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣವನ್ನು ತೆರಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೈಗೆ ಸಿಗುವ ಆದಾಯವು ನಾವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿವೃತ್ತಿ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ಹಣದ ಸಂಗ್ರಹವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತೆರಿಗೆಯ ಅಂದಾಜನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಉದ್ಯೋಗಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ವೃದ್ಧ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಎದುರಾಗಬಾರದು ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಬದುಕು ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿವಿಧ ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ. ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ನೌಕರರು, ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ಹಾಗೂ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ, ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

1. ನೌಕರರ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ (EPF – Employee Provident Fund)
ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ನೌಕರರ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ನಿವೃತ್ತಿ ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆಯೇ ಇಪಿಎಫ್ (EPF). ಇದು ‘ನೌಕರರ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ ಮತ್ತು miscellaneous provisions ಕಾಯ್ದೆ, 1952’ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ಸಂಘಟಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ವೇತನ (Basic Salary) ಮತ್ತು ತುಟ್ಟಿಭತ್ಯೆಯ ಶೇ. 12ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಈ ನಿಧಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ದೇಣಿಗೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಉದ್ಯೋಗದಾತರು (ಕಂಪನಿ) ಸಹ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಶೇ. 12ರ ವಂತಿಗೆಯಲ್ಲಿ 3.67% ಇಪಿಎಫ್‌ಗೆ ಹಾಗೂ 8.33% ನೌಕರರ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗೆ (EPS) ಜಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ: ಸರ್ಕಾರವು ಈ ನಿಧಿಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಡ್ಡಿ ದರವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯೋಗಿಯು ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬಡ್ಡಿ ಸಮೇತ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿರಂತರ 5 ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆಯ ನಂತರ ಇಪಿಎಫ್ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

2. ನೌಕರರ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ (EPS – Employee Pension Scheme)
ಇಪಿಎಫ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿ ಒದಗಿಸಲು 1995ರಲ್ಲಿ ಇಪಿಎಸ್ (EPS) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.

ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಪಾವತಿಸುವ ಒಟ್ಟು ವಂತಿಗೆಯಲ್ಲಿ 8.33% ಭಾಗವು ಇಪಿಎಸ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ನಿಗದಿತ ಗರಿಷ್ಠ ವೇತನ ಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನ: ಕನಿಷ್ಠ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮತ್ತು 58 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾದ ನೌಕರರು ಈ ಪಿಂಚಣಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಖಚಿತವಾದ ಪಿಂಚಣಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. EPS ಮೂಲಕ ಬರುವ ಪಿಂಚಣಿಯು ‘ವೇತನ’ (Salaries) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.

3. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (NPS – National Pension System)
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಧಾರಿತ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ನಿವೃತ್ತಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಪಿಎಸ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಿದ್ದ ಇದನ್ನು ನಂತರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.

ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ಚಂದಾದಾರರು ತಮ್ಮ ಸಕ್ರಿಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಣವು ಈಕ್ವಿಟಿ (ಷೇರುಪೇಟೆ), ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬಾಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ: ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ 60 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾದಾಗ ಅಥವಾ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹವಾದ ನಿಧಿಯ ಶೇ. 60ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏಕಪಾವತಿಯಾಗಿ (Lump-sum) ಹಿಂಪಡೆಯಬಹುದು. ಉಳಿದ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 40ರಷ್ಟು ಮೊತ್ತದಿಂದ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಪಿಂಚಣಿ (Annuity) ಖರೀದಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಅನ್ಯೂಟಿ ಮೂಲಕ ಬರುವ ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿ ಆದಾಯವು ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.

4. ಏಕೀಕೃತ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ (UPS – Unified Pension Scheme)
ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ನಿವೃತ್ತಿ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಖಚಿತ ಪಿಂಚಣಿ ಒದಗಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಏಕೀಕೃತ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು (UPS) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಇದು ಎನ್‌ಪಿಎಸ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಉಪಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನೌಕರರಿಗೆ ಖಚಿತವಾದ ಪಿಂಚಣಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು (Assured Pension) ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನೌಕರರಿಗೆ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯ ಸಿಗುವುದನ್ನು ಇದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜತೆಗೆ ಕುಟುಂಬ ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತುಟ್ಟಿಭತ್ಯೆ (Dearness Relief) ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

5. ಅಟಲ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ (APY – Atal Pension Yojana)
ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಬಡ ಜನರನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಯೇ ಅಟಲ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ (APY).

ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: 18 ರಿಂದ 40 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದು. ಚಂದಾದಾರರು ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ನಿಗದಿತ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಟ್ಟುಬೇಕು.

ಲಾಭಗಳು: 60 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ನಂತರ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ. 1,000, ರೂ. 2,000, ರೂ. 3,000, ರೂ. 4,000 ಅಥವಾ ಗರಿಷ್ಠ ರೂ. 5,000 ವರೆಗೆ ಖಚಿತವಾದ ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಚಂದಾದಾರರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರ ಸಂಗಾತಿಗೆ ಪಿಂಚಣಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

6. ಸೂಪರ್‌ಆನ್ಯುಯೇಷನ್ ಯೋಜನೆಗಳು (Superannuation Schemes)
ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ತಮ್ಮ ನೌಕರರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸೂಪರ್‌ಆನ್ಯುಯೇಷನ್ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ನೀತಿಯನ್ವಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಈ ನಿಧಿಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯೋಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬಿಡುಡೆಗೊಂಡಾಗ ಈ ನಿಧಿಯಿಂದ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅಥವಾ ನಿಯಮಿತ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕಮ್ಯೂಟೆಡ್ ಪಿಂಚಣಿ (Commuted Pension) ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಳ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

EPF ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಮಿತಿಯವರೆಗಿನ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿಯ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.

NPS ನಲ್ಲಿ ಶೇ. 60ರಷ್ಟು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅನ್ಯೂಟಿಯಿಂದ ಬರುವ ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

EPS ಮತ್ತು ಸೂಪರ್‌ಆನ್ಯುಯೇಷನ್ ಪಿಂಚಣಿಯು ‘ವೇತನ’ ಅಥವಾ ‘ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಆದಾಯ’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.

ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಯೋಜನೆಯು ಜಟಿಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಡಿಡಕ್ಷನ್ (ರೂ. 75,000 ವರೆಗೆ) ಹಾಗೂ ಸೆಕ್ಷನ್ 80ಸಿ ಮತ್ತು 80CCD ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು కొంత ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದ ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ವೃದ್ಧ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ನೌಕರರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಇಪಿಎಫ್, ಎನ್‌ಪಿಎಸ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಜೀವನವನ್ನು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಕಳೆಯಬಹುದು. ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಳಿಕ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ₹1,000 ದಿಂದ ₹5,000ದ ವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೌಕರರ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ (EPS-95) ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಮಿತಿಗಳೇ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

ವೇತನ ಮಿತಿಯ (Wage Ceiling) ಕಟ್ಟುಪಾಡು: ಇಪಿಎಸ್ (EPS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಚಣಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಮೂಲ ವೇತನದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ₹15,000ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯೋಗಿಯ ಮೂಲ ವೇತನವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಪಿಂಚಣಿ ವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ₹15,000 ವೇತನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಸೀಮಿತವಾಗಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಪಿಂಚಣಿಯೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.

ಕೇವಲ 8.33% ರಷ್ಟು ಮಾಲೀಕರ ಕೊಡುಗೆ: ಉದ್ಯೋಗದಾತರು (ಕಂಪನಿ) ಪಾವತಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಶೇ. 12ರಷ್ಟು ಪಿಎಫ್ ವಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 8.33% ಮಾತ್ರ ಇಪಿಎಸ್ (ಪಿಂಚಣಿ) ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರೂ. 15,000 ಮಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಈ ಮೊತ್ತವು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ರೂ. 1,250 ಮಾತ್ರ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ವಂತಿಕೆಯಿಂದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಳಿಕ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಪಿಂಚಣಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪಿಂಚಣಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಸೂತ್ರ: ಪಿಂಚಣಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ‘ಕಳೆದ 60 ತಿಂಗಳ ಸರಾಸರಿ ವೇತನ × ಸೇವಾ ವರ್ಷಗಳು ÷ 70’ ಎಂಬ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರನ್ವಯ, ಕಡಿಮೆ ಸೇವಾ ಅವಧಿ ಅಥವಾ ಸೀಮಿತ ವೇತನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದಾಗ ಬರುವ ಅಂತಿಮ ಪಿಂಚಣಿ ಮೊತ್ತವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ತುಟ್ಟಿಭತ್ಯೆಯ (DA) ಕೊರತೆ: ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಪಿಂಚಣಿಯಂತೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಇಪಿಎಸ್ ಪಿಂಚಣಿಗೆ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತುಟ್ಟಿಭತ್ಯೆ (DA) ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ ಪಿಂಚಣಿ ಮೊತ್ತ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿದು, ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮುಂದೆ ನೌಕರರು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕನಿಷ್ಠ ಪಿಂಚಣಿ ಮೊತ್ತ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಪಿಎಸ್-95 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಪಿಂಚಣಿಯು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ₹1,000 ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿಂಚಣಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ನೌಕರರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಈ ಮಿತಿಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗದಿರುವುದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ನಿವೃತ್ತ ನೌಕರರಿಗೆ ಅಲ್ಪ ಪಿಂಚಣಿ ಸಿಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಇಪಿಎಸ್-95 (EPS-95) ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವ ₹1,000 ದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಿವೃತ್ತ ನೌಕರರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕನಿಷ್ಠ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ₹7,500 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಹಾಗೂ ಚರ್ಚೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸತತವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಕುರಿತು ನಿವೃತ್ತ ನೌಕರರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ₹7,500 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿಲ್ಲ. ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಯ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸರ್ಕಾರವು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದು, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ₹1,000 ಕನಿಷ್ಠ ಪಿಂಚಣಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ.

ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗೋಪಾಯಗಳು (Alternative Options):
ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ನೌಕರರು ಕೇವಲ ಇಪಿಎಸ್ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡರೆ ವೃದ್ಧ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸುರಕ್ಷಿತ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ:
ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ (VPF) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಳಿತಾಯ:
ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಇಪಿಎಫ್ ಖಾತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು (VPF) ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ನಿವೃತ್ತಿ ನಿಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (NPS):
ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ನೌಕರರು ಎನ್‌ಪಿಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ (NPS) ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಧಾರಿತ ಉತ್ತಮ ಲಾಭದೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಳಿಕ ಇದರಿಂದ ಬರುವ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅನ್ಯೂಟಿ (Annuity) ಖರೀದಿಸಲು ಬಳಸಿ ನಿಯಮಿತ ಆದಾಯ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹೂಡಿಕೆ ಯೋಜನೆ (SIP):
ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಐಪಿ (SIP) ಮುಖಾಂತರ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿನಿಂತು ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಳಿಕ ನಿಯಮಿತ ಆದಾಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಫಿಕ್ಸೆಡ್ ಡೆಪಾಸಿಟ್‌ಗಳು:
ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಒಟ್ಟು ಹಣವನ್ನು (Lump-sum) ಸುರಕ್ಷಿತ ಸರ್ಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದರಿಂದ ಖಚಿತವಾದ ಬಡ್ಡಿ ಆದಾಯ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಅಮೆರಿಕ, ಚೀನಾ, ಯುರೋಪ್‌, ಆಫ್ರಿಕಾ ಮೊದಲಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತವೆ?

ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (Pension Systems) ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳು, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕ, ಯುರೋಪ್, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:

1. ಅಮೆರಿಕ (United States)
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಹುಪಾಲು ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ-ಆಧಾರಿತ (Employers-sponsored) ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ (Social Security): ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸುವ ತೆರಿಗೆಗಳ (FICA tax) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಳಿಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ಮಾಸಿಕ ಆದಾಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
401(k) ಯೋಜನೆಗಳು: ಅಮೆರಿಕದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಯೋಜನೆ. ಉದ್ಯೋಗಿಯು ತನ್ನ ಸಂಬಳದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗವನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕಂಪನಿಯೂ (Employer Matching) ಸಮಾನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣವನ್ನು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
IRA (Individual Retirement Account): ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿವೃತ್ತಿ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳು.

2. ಯುರೋಪ್ (Europe)
ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ದೇಶಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ (Social Welfare) ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಪೇ-ಆಸ್-ಯು-ಗೋ (PAYG – Pay-As-You-Go) ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಪಾವತಿಸುವ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ನೇರವಾಗಿ ಪಿಂಚಣಿ ನೀಡುತ್ತದೆ (ಉದಾ: ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ, ಇಟಲಿ).

ಮೂರು ಸ್ತಂಭಗಳ (Three-Pillar) ಮಾದರಿ:

ಸರ್ಕಾರಿ ಪಿಂಚಣಿ (1st Pillar): ಎಲ್ಲ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಮೂಲ ಪಿಂಚಣಿ.

ಕಂಪನಿ ಪಿಂಚಣಿ (2nd Pillar): ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಮೂಲಕ ಬರುವ ಕಡ್ಡಾಯ/ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ನಿಧಿ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉಳಿತಾಯ (3rd Pillar): ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಂತ ಹೂಡಿಕೆ.

ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ (ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ): ಇಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕಡ್ಡಾಯ ಕಂಪನಿ ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸನೀಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ನಿವೃತ್ತರಾದ ಮೇಲೂ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ವೇತನದ 70-80% ನಷ್ಟು ಭಾಗ ಆದಾಯವಾಗಿ ಸಿಗುವಂತೆ ರೂಪಿಸಿವೆ.

3. ಚೀನಾ (China)
ಚೀನಾದ ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ನಗರ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಪಿಂಚಣಿ (Urban Employee Basic Pension): ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಉದ್ಯೋಗಿ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರವಾಸಿಗಳ ಯೋಜನೆ (Resident Pension Scheme): ಅನೌಪಚಾರಿಕ ವಲಯ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಭಾಗಶಃ ಸಹಾಯಧನ (Subsidy) ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಖಾಸಗಿ/ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪಿಂಚಣಿ (Personal Pension Scheme): ಚೀನಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಯೋವೃದ್ಧರ ಸಂಖ್ಯೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ (Aging Population), ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಧಾರಿತ ಖಾಸಗಿ ಪಿಂಚಣಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

4. ಆಫ್ರಿಕಾ (Africa)
ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.

ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Limited Coverage): ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬಹುತೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ: ಕೆನ್ಯಾ, ನೈಜೀರಿಯಾ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಂಘಟಿತ ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಲುಪುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ (South Africa): ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಬಡ ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ‘Social Grant’ (ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆರವು) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಖಾಸಗಿ ಪಿಂಚಣಿ ಫಂಡ್‌ಗಳು ಬಲವಾಗಿವೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ-ಪೆನ್ಷನ್ (Micro-Pensions): ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಮನಿ (Mobile Money) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಿರುವುದರಿಂದ, ದಿನಗೂಲಿ ನೌಕರರು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕವೇ ಪ್ರತಿದಿನ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿವಾರ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಿಂಚಣಿಗೆ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು (ಉದಾ: ಕೆನ್ಯಾದಲ್ಲಿ M-Akiba) ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಾರಾಂಶ:
ಅಮೆರಿಕ: ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಉಳಿತಾಯ (401k) ಆಧಾರಿತ.

ಯುರೋಪ್: ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಕಡ್ಡಾಯ ಪಿಂಚಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು.

ಚೀನಾ: ಬೃಹತ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ನಗರ-ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಯೋಜನೆ.

ಆಫ್ರಿಕಾ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಅನುದಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಮೊಬೈಲ್ ಆಧಾರಿತ ಮೈಕ್ರೋ-ಪಿಂಚಣಿಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ.
=============